W powiecie bytowskim przybywa osób bez pracy, a jednocześnie Powiatowy Urząd Pracy ma znacznie mniej pieniędzy na aktywizację bezrobotnych, dotacje dla nowych firm, doposażenie stanowisk, staże i prace interwencyjne. Dyrektor PUP w Bytowie Janusz Wiczkowski nie ukrywa, że sytuacja jest poważna. W tle jest też zmiana przepisów, która — jak mówi — ograniczyła urzędom pracy możliwość wykreślania z ewidencji osób odmawiających podjęcia zatrudnienia.

::event{"type":"vertical","item":"979"}

Na koniec 2025 roku w powiecie bytowskim zarejestrowanych było 2793 bezrobotnych. To o 250 osób więcej niż rok wcześniej, czyli wzrost o 9,8 procent. Janusz Wiczkowski podkreśla, że nie chodzi o stopę bezrobocia, lecz o procentowy wzrost liczby osób zarejestrowanych w urzędzie.

– Rok ubiegły był rokiem przełomowym dla nas i między innymi z tego tytułu wzrosło bezrobocie – mówi Janusz Wiczkowski, dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Bytowie.

Jednym z powodów jest nowa ustawa, która weszła w życie 1 czerwca. Według dyrektora PUP zmieniła ona zasady traktowania osób bezrobotnych. Urząd nie ma już takich narzędzi jak wcześniej, aby reagować na odmowę przyjęcia pracy.

– W tej chwili bezrobotny nie musi się zgodzić z proponowaną ofertą pracy, mimo że ona jest odpowiednia dla niego. Ma prawo wyboru, może powiedzieć, że nie, on w takiej branży nie chce pracować. My nie mamy z tego powodu żadnej sankcyjności, nie możemy go wykreślić – wyjaśnia Janusz Wiczkowski.

Jak dodaje, od lipca liczba bezrobotnych zaczęła przez to mocniej rosnąć.

BEZROBOCIE ROŚNIE, OFERT PRACY JEST MNIEJ

Drugim problemem jest spadek liczby ofert pracy. To, według dyrektora PUP, pokazuje, że sytuacja na lokalnym rynku pracy jest gorsza niż wcześniej.

– To jest bolesne, bo widać znaczny spadek ofert pracy na rynku. To świadczy o tym, że sytuacja jest trochę gorsza niż była do tej pory. To się pogłębia – mówi Wiczkowski.

Dyrektor zaznacza, że w 2025 roku w powiecie bytowskim nie doszło do dużego tąpnięcia. Nie było wielu zwolnień grupowych. Jedno takie zdarzenie miało miejsce w Miastku, ale — jak mówi — osoby objęte zwolnieniami szybko zostały wchłonięte przez rynek pracy.

Mimo to liczby pokazują zmianę trendu. Do tej pory bezrobocie spadało. Teraz zaczyna rosnąć.

Szczególnie trudna sytuacja nadal widoczna jest w gminie Miastko.

– Gmina Miastko jest jakby zagłębiem bezrobocia. Tam jest największa liczba takich osób – mówi dyrektor PUP.

Wiczkowski zaznacza, że urząd nie liczy stopy bezrobocia dla poszczególnych gmin. Przy porównaniu liczby mieszkańców Bytowa i Miastka widać jednak, że w Miastku liczba bezrobotnych jest wyraźnie większa w stosunku do liczby mieszkańców.

PIENIĄDZE OBCIĘTE O 80 PROCENT

Najmocniejsze słowa padły przy omawianiu finansów na 2026 rok. Dyrektor PUP mówi, że środków na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu jest dramatycznie mniej.

– Sytuacja nie jest ciekawa, jeżeli chodzi o finanse – ujawnia.

W 2025 roku PUP miał do dyspozycji 13 mln 812 tys. zł na programy związane z promocją zatrudnienia i aktywizacją. Pieniądze pochodziły m.in. z Funduszu Pracy, Europejskiego Funduszu Społecznego, Krajowego Funduszu Szkoleniowego i programów z rezerwy ministra.

Teraz sytuacja wygląda zupełnie inaczej.

– Chcemy walczyć, żeby zwiększyli środki na aktywne formy, gdzie nam obcięli o 80 procent – mówi dyrektor PUP.

Jak wylicza, wcześniej z algorytmu i rezerw urząd miał około 9,2 mln zł. W tym roku otrzymał 2,2 mln zł, z czego część pochłonęły wcześniejsze zobowiązania.

– Miałem 460 tys. zł zobowiązań – wskazuje Wiczkowski.

DOTACJE DLA FIRM PRAWIE SIĘ SKOŃCZYŁY

Najbardziej dotkliwe cięcia dotyczą środków dla przedsiębiorców i osób, które chcą założyć działalność gospodarczą. W poprzednim roku na dotacje urząd miał ponad 4 mln zł. W tym roku jest to 920 tys. zł.

Na doposażenie stanowisk pracy wcześniej było około 3 mln zł. Teraz — około 960 tys. zł.

– To jest element, który najbardziej mnie boli – przyznaje dyrektor PUP.

W praktyce pieniądze rozeszły się już w pierwszym naborze.

– To było 25 dotacji, 23 doposażenia. Nie wszyscy niestety otrzymali, bo już zabrakło pieniędzy.

Wniosków było około 70. Pieniędzy wystarczyło na około 50 rozstrzygnięć.

– Na dzień dzisiejszy w zeszłym roku miałem pięć naborów, w tej chwili miałem jeden. To jest tragedia – ocenia.

Wskazuje, że urząd przez lata budował w powiecie ideę przedsiębiorczości, wspierał młodych ludzi, organizował spotkania, zachęcał do zakładania firm i pomagał w starcie. Teraz ta praca może zostać zaprzepaszczona.

– Łatwo jest coś zepsuć, ale później odnowić to, naprawić, będzie bardzo trudno – mówi Janusz Wiczkowski.

MAŁE FIRMY BEZ WSPARCIA

Problem dotyczy nie tylko osób bezrobotnych, ale również lokalnych przedsiębiorców. Dyrektor PUP zwraca uwagę, że wiele małych firm, szczególnie w handlu, korzystało z pomocy urzędu pracy.

Chodziło m.in. o staże, prace interwencyjne i wsparcie przy zatrudnianiu pracowników.

– Dużo tych małych firm, zwłaszcza w handlu, sklepów, sklepików, bazowało na naszym wsparciu. Teraz część się zastanawia nad zamknięciem albo nad ograniczeniem działalności – mówi dyrektor PUP.

Jak tłumaczy, spadek liczby ofert pracy częściowo wynika właśnie z braku pieniędzy. Pracodawcy często zgłaszali ofertę razem z wnioskiem o wsparcie. Skoro wiedzą, że urząd nie ma pieniędzy, nie składają wniosków, a więc nie pojawiają się również oferty.

– To pokazuje, że oni nie chcą zatrudniać z własnych środków. Ich nie stać – mówi Wiczkowski.

NOWA USTAWA I „BRAK SANKCYJNOŚCI”

Sporo miejsca dyrektor PUP poświęcił zmianom prawnym. Wskazał, że 1 czerwca weszły w życie dwie ustawy: o rynku pracy i służbach zatrudnienia oraz o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom.

Najwięcej emocji wywołuje jednak brak sankcji wobec bezrobotnych, którzy odmawiają przyjęcia odpowiedniej pracy.

– Nie słuchali nas, praktyków, i teraz mają problem. My mamy problem – komentuje.

Dyrektor informuje, że środowisko urzędów pracy zgłaszało uwagi do nowych przepisów. Jak twierdzi, zebrano ponad 1000 stron propozycji i uwag, ale uwzględniono niewielką część.

– Nie słuchają nas po prostu – mówi.

Według niego jednym z największych błędów jest właśnie zdjęcie z urzędów pracy realnych narzędzi dyscyplinujących.

– My nie mamy żadnego instrumentu, żeby cokolwiek z nimi zrobić – mówi o osobach, które pozostają w ewidencji, ale odmawiają podjęcia pracy.

Jednocześnie urzędy mają więcej obowiązków. Muszą kontaktować się z bezrobotnymi w określonych terminach, ale przepisy nie zawsze precyzują, co dokładnie jest takim kontaktem.

– Czy telefon, czy SMS, czy mail, czy jak dostarczy zwolnienie bezrobotne, to też jest kontakt? – pyta Wiczkowski.

BĘDĄ ZWOLNIENIA GRUPOWE W SZKOŁACH

Pod koniec wystąpienia dyrektor PUP poinformował również o dwóch zgłoszeniach dotyczących zwolnień grupowych. Chodzi o szkoły w Słosinku i Piaszczynie w związku z likwidacją placówek.

– 24 i 25 osób w związku z likwidacją placówek. Do końca sierpnia mają jeszcze funkcjonować, a później już nie będzie.

Jak zapowiada, urząd będzie się tej sprawie przyglądał i podejmował działania pomocowe.

NA RYNKU PRACY CORAZ WIĘCEJ NIEPEWNOŚCI

Z wystąpienia Janusza Wiczkowskiego wyłania się trudny obraz lokalnego rynku pracy. Z jednej strony rośnie liczba osób bezrobotnych i spada liczba ofert. Z drugiej — urząd pracy ma dużo mniej pieniędzy na narzędzia, które do tej pory pomagały bezrobotnym i przedsiębiorcom.

Najmocniej uderza to w dotacje na założenie działalności gospodarczej, doposażenie stanowisk, staże i prace interwencyjne.

– Serce się kraje, łzy się same cisną do oczu, bo cała nasza praca, cały ten trud, to przyzwyczajenie do dobrej idei przedsiębiorczości, tego, że do nas się przychodzi po te pieniądze, ale one nie są zmarnowane – komentuje.

Dyrektor zapowiada, że urząd chce przygotować badania pokazujące, ile firm utworzonych dzięki dotacjom przetrwało po roku, dwóch i trzech latach. Jak przypomina, w przeszłości bytowski urząd miał bardzo dobre wyniki w tej dziedzinie.

– To nie są zmarnowane pieniądze – podkreśla.

::news{"type":"see-also","item":"21118"}