1981 szkół bez psychologa. Wioleta Tomczak pyta, kto pomoże dzieciom

SYGNAŁY TRAFIAŁY DO BIURA POSELSKIEGO

Nie zaczęło się od tabeli ani ministerialnego raportu. Zaczęło się od ludzi, którzy opowiadali o przemocy domowej, uzależnieniach rodziców, przewlekłych konfliktach i zaniedbaniach.

– Do mojego biura poselskiego wpływają liczne sygnały od obywateli – napisała Wioleta Tomczak w interpelacji skierowanej do ministra edukacji.

Posłanka z okręgu nr 26 Słupsk zajęła się pytaniem, które w małych miejscowościach może brzmieć szczególnie mocno: kto ma zauważyć kryzys dziecka, zanim będzie za późno?

Tomczak pytała o liczbę psychologów, rzeczywiste potrzeby szkół, możliwość określenia maksymalnej liczby uczniów przypadających na jednego specjalistę oraz dostęp do pomocy poza dużymi miastami. Chciała też wiedzieć, czy szkoła ma stać się miejscem wcześniejszego rozpoznawania kryzysu, a nie jedynie punktem, z którego uczeń zostaje odesłany dalej.

– Wczesna interwencja pozwala ograniczyć koszty związane z leczeniem – argumentowała w interpelacji.

::event{"type":"vertical","item":"1078"}

1981 SZKÓŁ NADAL BEZ PSYCHOLOGA

Odpowiedź przyszła 17 sierpnia. Pod dokumentem podpisała się Izabela Ziętka, podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej, działająca z upoważnienia ministra edukacji.

Najważniejsza liczba jest prosta i trudna zarazem. W czerwcu psychologa zatrudniało 14 540 szkół, czyli 88 procent placówek objętych analizą. W 1981 szkołach – 12 procentach – psychologa nie wykazano.

Resort pokazuje przy tym ogromną zmianę od września 2021 roku. Wtedy psycholog był obecny w 4956 szkołach, a nie było go w 12 570. Liczba etatów psychologów szkolnych wzrosła z 4787,89 do 15 526,76, czyli o 224,3 procent.

To skok, którego nie sposób zignorować. Nie zmienia jednak faktu, że za liczbą 1981 kryją się konkretne szkoły i dzieci, które nie mogą po prostu zapukać do gabinetu psychologa na miejscu.

OBOWIĄZEK JEST, PEŁNEGO ETATU BYĆ NIE MUSI

W odpowiedzi Izabela Ziętka stwierdziła, że obowiązek zapewnienia specjalistycznego wsparcia już istnieje.

– Takie rozwiązanie zostało już wdrożone w obowiązujących przepisach oświatowych – napisała podsekretarz stanu.

Przepisy nie oznaczają jednak pełnoetatowego psychologa w każdej placówce. W szkołach liczących ponad 50 dzieci lub uczniów etaty psychologów mają stanowić co najmniej 25 procent wymaganego łącznego zatrudnienia nauczycieli specjalistów. Nie ma jednego ogólnopolskiego limitu określającego, ilu uczniów może przypadać na jednego psychologa.

Resort podkreślił, że system koncentruje się na dostępie do pomocy, a nie na ustanowieniu jednolitego modelu organizacyjnego. O wymiarze zatrudnienia decyduje dyrektor, dostosowując go do rozpoznanych potrzeb.

Według MEN w publicznych szkołach i placówkach wszystkich typów pracowało w czerwcu 18 912 osób na stanowisku nauczyciela psychologa, co odpowiadało 10 922,47 pełnego etatu. System uzupełnia 612 publicznych i 863 niepubliczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne.

CO Z MAŁYMI MIEJSCOWOŚCIAMI

To właśnie tutaj pytanie Tomczak dotyka realiów powiatów słupskiego i bytowskiego oraz takich miast jak Miastko. Nawet najlepszy przepis nie rozwiązuje problemu, jeśli do pracy nie zgłasza się specjalista albo szkoła może zaoferować jedynie część etatu.

MEN odpowiedział, że poza dużymi ośrodkami dostęp mają zwiększać bezpłatne kwalifikacyjne studia podyplomowe oraz szkolenia dla nauczycieli specjalistów. Zatrudnienie i wakaty są monitorowane przez System Informacji Oświatowej oraz ogłoszenia publikowane przez kuratoria.

W odpowiedzi nie ma jednak osobnych danych dla Słupska, Bytowa czy Miastka. Nie wiadomo więc, ile spośród 1981 szkół bez psychologa znajduje się w naszym regionie. To pytanie pozostaje otwarte i wymaga danych od samorządów oraz lokalnych placówek.

MILIONY NA PROGRAMY, TYSIĄCE NA SZKOLENIACH

Resort wymienił programy, które mają wzmacniać szkolne wsparcie. Na konkurs „Budowanie odporności” przyznano ośmiu podmiotom łącznie 7,125 mln zł. Projekt wsparcia rówieśniczego młodzieży, realizowany do listopada 2028 roku, ma budżet 41,07 mln zł.

MEN poinformował także o 21 szkoleniach dla szkolnych specjalistów, w których uczestniczyło 15 135 osób, oraz 21 szkoleniach dla nauczycieli z udziałem 25 842 osób. Kolejne 83,5 mln zł przeznaczono na 16 projektów grantowych dla poradni psychologiczno-pedagogicznych.

Od roku szkolnego 2026/2027 edukacja zdrowotna ma być obowiązkowa w klasach IV–VIII szkoły podstawowej oraz przez dwa lata w szkołach ponadpodstawowych. Wśród tematów znalazły się zdrowie psychiczne, bezpieczeństwo, higiena cyfrowa i profilaktyka uzależnień.

Odpowiedź MEN pokazuje, że system urósł szybko. Więcej szkół zatrudnia psychologów, przybyło etatów, ruszają programy i szkolenia. Jednocześnie resort nie wprowadza jednej, czytelnej zasady: maksymalnie tylu uczniów na jednego psychologa.

Dlatego pytanie postawione przez Wioletę Tomczak nie kończy się wraz z ministerialną odpowiedzią. Czy wsparcie zapisane w przepisach jest dostępne wtedy, gdy dziecko naprawdę go potrzebuje?

W 14 540 szkołach psycholog już jest. W 1981 nadal go nie wykazano. I właśnie pomiędzy tymi dwiema liczbami rozgrywa się codzienna odpowiedź państwa na kryzysy dzieci i młodzieży.

::news{"type":"see-also","item":"25703"}