Miłośnicy słodkich napojów i energetyków mogą w przyszłości zapłacić za nie więcej. Rząd wraca do zmian w opłacie cukrowej, a planowane stawki są wyższe od obecnych. Szczególnie duża zmiana dotyczy napojów zawierających kofeinę lub taurynę. Jednocześnie przebudowane mają zostać zasady pobierania samej opłaty. Sprawdzamy, co dokładnie ma się zmienić i co może to oznaczać przy sklepowej kasie.
Opłata cukrowa funkcjonuje w Polsce od 2021 roku i obejmuje przede wszystkim napoje zawierające cukier, substancje słodzące, a także kofeinę lub taurynę.
Formalnie nie jest to opłata pobierana bezpośrednio od klienta przy kasie. Obciążenie dotyczy podmiotów działających na rynku napojów. W praktyce jednak koszt opłaty może mieć wpływ na cenę produktu, dlatego planowane zmiany są istotne również dla konsumentów.
Rząd chce teraz z jednej strony uszczelnić cały system, a z drugiej wraca do planu podwyższenia wysokości samej opłaty.
To nie jest pierwszy raz, gdy rząd próbuje podnieść opłatę cukrową. Wyższe stawki miały pierwotnie zacząć obowiązywać od 2026 roku. Przygotowane wcześniej zmiany nie weszły jednak w życie po wecie prezydenta. Rząd zdecydował wówczas o przesunięciu planowanej podwyżki na 2027 rok. Teraz temat wraca, a proponowane stawki pozostają znacząco wyższe od tych, które obowiązują obecnie.
Obecna podstawowa stawka wynosi 50 groszy za litr napoju zawierającego do 5 gramów cukrów w 100 ml albo substancje słodzące.
Planowana zmiana zakłada podniesienie jej do 70 groszy za litr.
Jeszcze większa różnica pojawia się w przypadku napojów zawierających więcej cukru. Za każdy gram cukrów powyżej poziomu 5 g na 100 ml stawka wynosi obecnie 5 groszy w przeliczeniu na litr. Po zmianach ma to być 10 groszy.
Wzrosnąć ma również maksymalna wysokość opłaty – z obecnych 1,20 zł do 1,80 zł za litr napoju.
Szczególnie duża podwyżka dotyczy składnika opłaty naliczanego za kofeinę lub taurynę. Są to substancje występujące między innymi w popularnych napojach energetycznych.
Obecnie dodatkowa opłata z tego tytułu wynosi 10 groszy za litr. Według rządowych założeń ma wzrosnąć do 1 zł za litr.
To oznacza dziesięciokrotne podniesienie tej konkretnej stawki.
Nie oznacza to jednak automatycznie, że każdy energetyk podrożeje w sklepie o dokładnie odpowiadającą temu kwotę. Ostateczne ceny ustalają producenci i sprzedawcy, którzy mogą w różnym stopniu przenosić dodatkowe koszty na klientów.
Ministerstwo Finansów argumentuje, że obowiązujące stawki zostały ustalone kilka lat temu i nie były w tym czasie waloryzowane.
Według resortu obecna wysokość opłaty jest już zbyt niska w stosunku do cen napojów, aby w wystarczającym stopniu realizowała pierwotny cel, czyli ograniczanie ekonomicznej dostępności słodzonych produktów i zachęcanie konsumentów do innych wyborów.
Rząd wskazuje przy tym na problem nadwagi i otyłości oraz związane z nim koszty dla systemu ochrony zdrowia.
Według danych przywoływanych przez Ministerstwo Finansów wpływy z opłaty cukrowej wynoszą obecnie około 1,5 mld zł rocznie.
Równolegle przygotowano zmiany, które mają uszczelnić sposób pobierania opłaty cukrowej. Rząd chce przede wszystkim uprościć odpowiedź na pytanie, kto właściwie powinien ją zapłacić.
Obecnie obowiązek może spoczywać na różnych uczestnikach obrotu, a jego ustalenie wymaga niekiedy przeanalizowania całego łańcucha dostaw.
Po zmianach obowiązek ma zostać przesunięty na początek łańcucha dostaw. Opłatę mają rozliczać przede wszystkim producenci, importerzy, podmioty nabywające napoje z innych państw Unii Europejskiej oraz firmy zlecające producentowi wykonanie napoju według określonego składu.
Zmienić ma się również sposób określania momentu powstania obowiązku zapłaty. Pojawić ma się pojęcie „pierwszej sprzedaży”.
Nowe regulacje mają obejmować nie tylko klasyczną sprzedaż napoju, ale również niektóre przypadki jego wydania, przekazania, darowizny czy wykorzystania na potrzeby działalności gospodarczej, reklamy i reprezentacji.
Wyjątkiem mają pozostać m.in. darowizny przekazywane organizacjom pożytku publicznego na cele charytatywne.
Rząd chce również jednoznacznie określić sposób ustalania ilości cukru, od której wyliczana jest opłata.
Podstawą ma być łączna ilość cukrów wskazana w informacji o wartości odżywczej na opakowaniu. Oznacza to uwzględnienie zarówno cukrów dodanych, jak i tych występujących naturalnie w produkcie.
Projekt przewiduje jednocześnie konkretne wyjątki. Z opłaty mają zostać wyłączone m.in. napoje będące mieszaniną wody i soku owocowego lub warzywnego, jeśli nie dodano do nich cukrów, słodzików, kofeiny ani tauryny.
Wyłączenie ma objąć również określone nektary z owoców o wysokiej kwasowości, jeżeli spełnią wskazane w przepisach warunki dotyczące zawartości cukrów i dodatków.
Dla przeciętnego klienta najważniejsze pozostaje pytanie, czy po zmianach więcej zapłaci przy sklepowej kasie.
Podwyższenie opłaty zwiększa koszt związany z wprowadzaniem części napojów na rynek, dlatego może przełożyć się na ich ceny. Nie można jednak obecnie stwierdzić, że każdy produkt podrożeje ani wskazać jednej kwoty podwyżki obowiązującej we wszystkich sklepach.
Wpływ będzie zależał między innymi od składu konkretnego napoju, jego pojemności oraz decyzji producentów i sprzedawców dotyczących cen.
Największą uwagę zwracają energetyki, ponieważ w ich przypadku planowany jest bardzo duży wzrost stawki związanej z obecnością kofeiny lub tauryny.
Jedno jest pewne: rząd nie rezygnuje z przebudowy opłaty cukrowej. Plan obejmuje zarówno uszczelnienie zasad jej pobierania, jak i podniesienie stawek. Dopiero ostateczny kształt przepisów pozwoli dokładnie określić, jak mocno zmiany odczują producenci, sprzedawcy i konsumenci.
0
0
0
0
0
0
Brak komentarza, Twój może być pierwszy.
Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu ibytow.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas lub użyj przycisku Zgłoś komentarz
