Do Rady Miejskiej w Bytowie trafia nietypowa skarga na burmistrza. Chodzi o zwrot podatku akcyzowego za olej napędowy wykorzystywany do produkcji rolnej. Kwota podstawowa nie jest duża, bo to 533,22 zł, ale sprawa uruchamiła dyskusję o terminach, odpowiedzialności urzędu i granicach tego, co można wypłacić z publicznych pieniędzy.

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

::event{"type":"vertical","item":"991"}

Wnioskodawczyni najpierw nie otrzymała zwrotu. Burmistrz wydał decyzję odmowną. Sprawa trafiła jednak do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, które uchyliło decyzję bytowskiego urzędu i przyznało mieszkance rację. Pieniądze ostatecznie zostały wypłacone, ale dopiero pod koniec marca. Teraz mieszkanka domaga się odsetek za opóźnienie.

I właśnie tym zajmuje się Komisja Skarg, Wniosków i Petycji Rady Miejskiej w Bytowie.

SKO UCHYLA DECYZJĘ BURMISTRZA

Sprawę przedstawia przewodniczący komisji Ryszard Sylka. Przypomina, że wniosek o zwrot akcyzy został złożony 22 września 2025 roku. Burmistrz odmówił wypłaty, a 24 października do urzędu wpłynęło odwołanie.

– W odwołaniu zakwestionowano prawidłowość ustaleń organu pierwszej instancji dotyczących powierzchni użytków rolnych oraz wykazania ich w ewidencji gruntów i budynków według stanu na dzień 1 lutego 2025 roku – relacjonuje Ryszard Sylka.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku 4 grudnia uchyliło decyzję burmistrza i przyznało zwrot akcyzy za okres od 1 lutego do 31 lipca 2025 roku. Kwota wyniosła 533,22 zł.

– Sama zasadnicza część, czyli zwrot podatku akcyzowego w kwocie ponad 533 zł, nie jest już teraz kwestionowana – zaznacza przewodniczący komisji.

Problem polega na tym, że pieniądze nie zostały wypłacone od razu po decyzji SKO. Wnioskodawczyni 31 marca składa więc skargę na opieszałość burmistrza i brak wypłaty odsetek. Skarga trafia najpierw do wojewody, a ten przekazuje ją Radzie Miejskiej w Bytowie, bo to rada jest właściwa do rozpatrywania skarg na działalność burmistrza.

URZĄD: ODSETEK WYPŁACIĆ NIE MOŻNA

Stanowisko urzędu przedstawia radca prawny Danuta Gawarecka. Wyjaśnia, że mieszkanka mówi w praktyce o dwóch okresach. Pierwszy dotyczy czasu od złożenia wniosku do wypłaty pieniędzy. Drugi – czasu od decyzji SKO do faktycznego przelewu.

Według radcy prawnego za pierwszy okres odsetki nie przysługują, ponieważ sprawa była w toku postępowania administracyjnego, które ma charakter dwuinstancyjny.

– W trakcie postępowania administracyjnego odsetek się nie przewiduje. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego mówi o uchyleniu decyzji burmistrza i przyznaniu zwrotu podatku akcyzowego w kwocie 533 zł. Nie ma tam rozstrzygnięcia o odsetkach – tłumaczy Gawarecka.

Drugi okres jest bardziej problematyczny, bo decyzja SKO zapadła w grudniu, a pieniądze zostały wypłacone dopiero 30 marca. Urząd przekonuje jednak, że nie mógł wypłacić środków wcześniej, ponieważ pieniądze na zwrot akcyzy pochodzą od wojewody.

– Organ wiedział, że ma obowiązek zapłacić kwotę 533 zł na rzecz skarżącej, ale nie dysponował tymi środkami. Były to środki pochodzące od wojewody i najpierw musiały zostać przekazane gminie – mówi radca prawny.

Jak wyjaśnia, standardowo zwrot akcyzy odbywa się dwa razy do roku. W tej sprawie sytuacja była nietypowa, bo decyzja SKO zapadła poza zwykłym terminem. Gmina musiała więc wystąpić do wojewody o dodatkowe środki.

– Po otrzymaniu tych środków gmina niezwłocznie przekazała je skarżącej – podkreśla Gawarecka.

„POSIEDZENIE KOMISJI KOSZTUJE WIĘCEJ NIŻ TE ODSETKI”

Najbardziej krytycznie do sprawy odnosi się radny Marek Masłowski. Zwraca uwagę, że chodzi o około 40 zł odsetek.

– Jeżeli ktoś w urzędzie się pomylił i wydał decyzję niewłaściwą, skoro kolegium odwoławcze ją podważyło, to uważam, że te odsetki powinny być należne. Posiedzenie tej komisji kosztuje więcej niż wypłata 40 zł odsetek – mówi Marek Masłowski.

Radca prawny odpowiada, że samo uchylenie decyzji przez SKO nie oznacza automatycznie odpowiedzialności urzędu ani obowiązku wypłaty odszkodowania lub odsetek.

– Nie ma czegoś takiego jak odpowiedzialność za błędne decyzje w zwykłym toku postępowania administracyjnego. Mamy dwuinstancyjność. Zapada rozstrzygnięcie, a organ drugiej instancji może inaczej zinterpretować stan faktyczny lub przepisy – wyjaśnia Danuta Gawarecka.

Podkreśla, że w tej sprawie nie chodziło o prosty błąd rachunkowy, lecz o interpretację sytuacji prawnej wnioskodawczyni. W tle miały być kwestie związane z nieruchomościami rolnymi, ich użytkowaniem, miejscem zamieszkania i zmianą stanu posiadania.

– To nie były kwestie proste. Nastąpiła inna interpretacja tego stanu faktycznego i organ drugiej instancji sam przyznał zwrot akcyzy – dodaje radca prawny.

„NIE MAMY PODSTAWY PRAWNEJ”

Kierownik Wydziału Rolnictwa Jacek Czapiewski wskazuje, że problemem nie jest sama wysokość odsetek, ale brak przepisu pozwalającego na ich wypłatę.

– Jeżeli nie ma przepisu, wedle którego organ powinien wypłacić odsetki, to organ nie może ich wypłacić. Jest jeszcze ustawa o finansach publicznych i naruszenie dyscypliny finansów publicznych – mówi Czapiewski.

Przyznaje, że gdyby chodziło wyłącznie o kwotę, sprawa zapewne dawno zostałaby zakończona. Urzędnicy twierdzą jednak, że wypłata nawet 40 zł bez podstawy prawnej mogłaby stworzyć poważniejszy problem.

– To nie jest majątek, natomiast nie ma podstawy prawnej, która pozwala na takie działanie – podkreśla kierownik wydziału.

Radny Eugeniusz Wiatrowski pyta, czy z 40 zł nie zrobi się większa kwota, jeśli mieszkanka zdecyduje się pójść dalej.

– Obawiam się, że ta osoba może złożyć dalsze roszczenia. Żebyśmy tych 40 zł nie wygenerowali na przykład na 4 tysiące – mówi radny.

Radca prawny odpowiada, że ewentualne odszkodowanie lub odsetki mogłyby pojawić się dopiero wtedy, gdyby zapadł prawomocny wyrok sądu powszechnego. Bez takiego wyroku gmina – według stanowiska urzędu – nie ma podstaw do wypłaty.

CZY GMINA MOGŁA ZAPŁACIĆ ZE SWOICH PIENIĘDZY?

Marek Masłowski dopytuje również, czy po decyzji SKO gmina nie mogła po prostu przesunąć pieniędzy w budżecie i wypłacić 533 zł od razu, a później rozliczyć się z wojewodą.

Danuta Gawarecka odpowiada, że nie.

– To są środki pochodzące od wojewody i one nie mogą być przeniesione z naszych środków. My wnioskujemy do wojewody o przyznanie tych środków. Dopiero gdy wojewoda je przyznaje, można je wypłacić – tłumaczy.

Radny pyta także, czy istnieje konkretny termin na wykonanie decyzji SKO.

– Nie ma takiego terminu. Wypłaca się niezwłocznie. Czyli tak jak się ma pieniądze, wypłaca się od razu – odpowiada radca prawny.

To właśnie pojęcie „niezwłocznie” budzi największe wątpliwości. Urząd przekonuje, że wypłacił pieniądze od razu po otrzymaniu środków od wojewody. Radni pytają jednak, co dzieje się w sytuacji, gdy taka procedura trwa dłużej.

– Tutaj wyszła sytuacja, że środków po naszej stronie nie było. Trzeba było uruchomić rezerwę wojewody i wojewoda ją z pewnym opóźnieniem uruchomił – wyjaśnia Gawarecka.

SPÓR O ZASADĘ

W pewnym momencie dyskusja schodzi z samej kwoty na szerszy problem odpowiedzialności urzędu wobec obywatela. Marek Masłowski zwraca uwagę, że mieszkaniec może ponosić konsekwencje błędnej decyzji, nawet jeśli później wygra przed SKO.

– Obywatel może mieć z tego tytułu problem, odwoła się, uzyska korzystne rozstrzygnięcie, a urzędnik nie ponosi żadnej odpowiedzialności. Mamy takie prawo, póki ono się nie zmieni, tak będzie – mówi radny.

Danuta Gawarecka odpowiada, że urzędnicy mogą ponosić odpowiedzialność, ale w innym trybie.

– Na drodze administracyjnej zainteresowany otrzymuje uchylenie decyzji albo zmianę decyzji. Na drodze cywilnej może domagać się odszkodowania. To musi być jednak inna podstawa i inne postępowanie – wyjaśnia.

Dodaje, że w przypadku rażącego naruszenia prawa możliwa jest odpowiedzialność cywilna, a nawet karna, ale nie można jej automatycznie wywodzić z faktu, że SKO zmieniło decyzję organu pierwszej instancji.

– Po to jest druga instancja, żeby wychwytywała błędy pierwszej instancji – mówi radca prawny.

KOMISJA PRZYJMUJE STANOWISKO

Ostatecznie przewodniczący Ryszard Sylka poddaje pod głosowanie stanowisko Komisji Skarg, Wniosków i Petycji. Z dyskusji wynika, że skarga w części dotyczącej zwrotu akcyzy jest już bezprzedmiotowa, bo kwota główna została wypłacona. Spór pozostaje przy odsetkach, których urząd nie chce wypłacić bez podstawy prawnej.

Komisja przyjmuje przygotowane stanowisko. Za głosuje 3 radnych, nikt nie jest przeciw, 2 osoby wstrzymują się od głosu.

Sprawa pokazuje, że nawet niewielka kwota może otworzyć dużą dyskusję. Z jednej strony jest mieszkanka, która najpierw usłyszała „nie”, potem wygrała przed SKO i czekała na pieniądze kilka miesięcy. Z drugiej – urząd, który twierdzi, że bez przepisu i bez środków od wojewody nie może wypłacić nawet symbolicznych odsetek.

::news{"type":"see-also","item":"23783"}

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}