To wyjątkowe wydarzenie i wielki powód do dumy – Ewa Orzechowska z gminy Parchowo została jedną z pierwszych laureatek Pomorskiej Nagrody dla Liderek i Liderów Kultury – Nagrody Teodory! Gala odbyła się 29 maja 2025 roku w Centrum św. Jana w Gdańsku, podczas drugiego dnia wydarzenia Dzień Działających w Kulturze.

::news{"type":"see-also","item":"18782"}

Nagroda została ustanowiona przez Samorząd Województwa Pomorskiego, a koordynowana jest przez Nadbałtyckie Centrum Kultury. Ma na celu uhonorowanie tych, którzy poprzez swoją działalność kulturalną wpływają na rozwój lokalnych społeczności i integrują je wokół wartości, tradycji i wspólnych działań.

– To wyróżnienie dla osób, które inspirują do pozytywnej zmiany i tworzą nowe przestrzenie kultury – mówił podczas gali marszałek Mieczysław Struk. – Ludzi kultury wrażliwych na swoje otoczenie, reagujących na jego potrzeby.

Ewa Orzechowska to postać wyjątkowa. Urodzona w Anglii, mieszkała m.in. w Kanadzie, by 25 lat temu osiedlić się w Baranowie, nieopodal Chośnicy. Tam zbudowała swoją małą „kulturalną ojczyznę”, której centrum stała się Grupa Brzozaki – nieformalna inicjatywa młodzieżowa, którą prowadzi od 18 lat. Poprzez działania teatralne, filmy, projekty ekologiczne czy kontynuowaną od 2006 roku tradycję kolędniczą Gwiżdżów, Orzechowska aktywizuje dzieci i młodzież z małych wsi, ucząc ich miłości do Kaszub, przyrody i lokalnej historii.

Animatorka jest też współzałożycielką Grupy Pomost, prowadzącej międzykulturowe projekty edukacyjne z udziałem młodzieży z Afganistanu, Czeczenii i Pomorza. W jej pracy nie chodzi tylko o działania artystyczne, ale o tworzenie więzi, wspólnoty, dialogu i dumy z własnych korzeni. To właśnie ten głęboki sens działalności Orzechowskiej został doceniony przez kapitułę Nagrody Teodory.

- Bardzo się cieszę, nie spodziewałam się tego. Jestem naprawdę wdzięczna, gdyż już sama nominacja była ogromnym wyróżnieniem. Gdy się okazało, że nagroda trafi w moje ręce, nie wiedziałam co powiedzieć ani jak się zachować. Dziękuję - mówi Ewa Orzechowska

Nagroda Teodory, której patronką jest Teodora Gulgowska – animatorka kultury ludowej z przełomu XIX i XX wieku – to nie tylko statuetka, ale również nagroda finansowa w wysokości 15 tys. zł. Oprócz Ewy Orzechowskiej, laureatkami pierwszej edycji zostały także Sulisława Borowska z Wieżycy i Patrycja Blindow z Jastarni. Specjalne wyróżnienie otrzymał kaszubski twórca ludowy Czesław Hinc.

Działalność Ewy Orzechowskiej pokazuje, że nawet w najmniejszej miejscowości można tworzyć kulturę na najwyższym poziomie – autentyczną, zaangażowaną, żywą i otwartą na świat. Jej sukces jest powodem do dumy nie tylko dla gminy Parchowo, ale i całego powiatu bytowskiego, którego była jedyną przedstawicielką wśród nominowanych.

- Działamy dalej. Właśnie przyjechał ze Szczecina filmowiec Adam Ptaszyński, z którym wraz z młodzieżą będziemy pracować nad kolejnym projektem o bagnach w okolicy Chośnicy. Młodzież napisała cztery bajki, które są osadzone w lokalnych terenach i teraz będziemy je nagrywać. W planach mamy także piknik na łąkach. Trwa również konkurs fotograficzny "Wodne krajobrazy Chośnicy i okolic" - dodaje Ewa Orzechowska.