Krowa choruje w niedzielę, weterynarza nie ma. Ministerstwo przyznaje: rynek nie zapewnia pomocy

Ciężki poród, nagłe zachorowanie albo uraz zwierzęcia nie czekają na otwarcie gabinetu. Tymczasem rolnicy z wielu terenów wiejskich nie mają dostępu do lekarza weterynarii nocą, w weekendy i święta. Dorota Arciszewska-Mielewczyk pyta ministra rolnictwa o powiatowe dyżury. Resort przyznaje, że wolny rynek nie zapewnia całodobowej pomocy, i zapowiada analizy. Nie przedstawia jednak konkretnego rozwiązania ani terminu jego wprowadzenia.

Zwierzę potrzebuje pomocy, gabinet jest zamknięty

Interpelacja nr 19407 wpływa do Sejmu 24 sierpnia. Dorota Arciszewska-Mielewczyk opisuje sytuacje, w których rolnik zostaje bez profesjonalnej pomocy podczas nagłego zagrożenia zdrowia lub życia zwierzęcia.

Problem staje się szczególnie dotkliwy nocą, w weekendy, święta oraz podczas sezonu urlopowego. Prywatne gabinety bywają wtedy zamknięte, a znalezienie lekarza zajmującego się zwierzętami gospodarskimi może trwać wiele godzin.

W przypadku ciężkiego porodu u krowy, lochy lub klaczy każda godzina zwłoki zwiększa ryzyko śmierci zwierzęcia, utraty potomstwa i poważnych strat finansowych gospodarstwa.

Rolnik nie ma przy tym uprawnień ani wiedzy pozwalającej samodzielnie wykonywać zabiegi, podawać niektóre leki lub przeprowadzać interwencje wymagające doświadczenia medycznego.

– Brak dostępnego lekarza weterynarii w sytuacji nagłego zagrożenia zdrowia lub życia zwierzęcia nie powinien być problemem, z którym rolnik pozostaje sam – podkreśla Dorota Arciszewska-Mielewczyk.

Posłanka proponuje powiatowe dyżury

Arciszewska-Mielewczyk pyta ministra rolnictwa, czy możliwe jest stworzenie systemu całodobowych dyżurów dla zwierząt gospodarskich. Taki system miałby obejmować noce, weekendy, święta oraz okresy urlopowe.

Posłanka wskazuje między innymi na możliwość organizowania dyżurów na poziomie powiatu lub województwa. Rolnik otrzymywałby aktualny numer telefonu do lekarza, który danego dnia pozostaje dostępny w nagłych przypadkach.

Pyta również o finansowe zachęty dla prywatnych praktyk weterynaryjnych i wykorzystanie środków publicznych. Koszt działania systemu nie musiałby wtedy obciążać wyłącznie właściciela gospodarstwa.

W interpelacji pojawia się też pytanie o obowiązek organizowania regionalnych dyżurów oraz stworzenie ogólnodostępnej informacji pokazującej, gdzie rolnik może otrzymać pomoc poza standardowymi godzinami pracy gabinetów.

Ministerstwo przyznaje, że wolny rynek nie wystarcza

Odpowiedzi udziela sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Jacek Czerniak. Dokument jest datowany na 17 września i zostaje opublikowany w sejmowym systemie dzień później.

Resort potwierdza istnienie problemu.

– Mechanizmy rynkowe nie gwarantują całodobowej opieki weterynaryjnej na całym obszarze kraju, w tym na terenach wiejskich – odpowiada Jacek Czerniak.

Usługi weterynaryjne są obecnie świadczone jako działalność gospodarcza. To właściciel gabinetu decyduje o godzinach pracy, przyjmowaniu zgłoszeń i prowadzeniu dyżurów. Państwo nie zapewnia powszechnego systemu nocnej i świątecznej opieki nad zwierzętami gospodarskimi.

W praktyce oznacza to, że w części powiatów dostępność pomocy zależy od dobrej woli i możliwości prywatnych lekarzy.

Lekarzy dla zwierząt gospodarskich jest coraz mniej

Ministerstwo zwraca uwagę na jeszcze jeden problem: systematycznie spada liczba weterynarzy, którzy leczą zwierzęta gospodarskie.

Młodzi lekarze częściej wybierają pracę ze zwierzętami domowymi w miastach. Leczenie bydła, trzody chlewnej lub koni wiąże się natomiast z dojazdami do gospodarstw, pracą w trudnych warunkach oraz koniecznością reagowania poza standardowymi godzinami.

Resort zaznacza, że niedobór lekarzy zajmujących się zwierzętami gospodarskimi nie dotyczy wyłącznie Polski. Podobny problem występuje również w innych państwach Unii Europejskiej.

Samo stwierdzenie niedoboru nie rozwiązuje jednak problemu rolnika, którego zwierzę wymaga natychmiastowej interwencji.

Trwają rozmowy, ale nie ma gotowego systemu

Minister rolnictwa nawiązuje współpracę z Krajową Radą Lekarsko-Weterynaryjną. Resort analizuje możliwości wprowadzenia systemowych rozwiązań poprawiających dostęp do pomocy nocą oraz w dni wolne od pracy.

Odpowiedź nie wskazuje jednak, jaki model jest rozważany. Nie wiadomo, czy dyżury miałyby działać w każdym powiecie, czy obejmować większe obszary. Ministerstwo nie informuje również, kto miałby je organizować i finansować.

Nie ma decyzji o stworzeniu wspólnego numeru telefonu, internetowej listy dyżurujących lekarzy ani obowiązku pełnienia dyżurów przez prywatne gabinety.

Resort nie podaje liczby powiatów, w których rolnicy nie mają całodobowego dostępu do lekarza. Nie przedstawia również danych dotyczących województwa pomorskiego ani powiatów bytowskiego, słupskiego, człuchowskiego i lęborskiego.

Rolnik odpowiada za dobrostan, ale pomocy może nie znaleźć

Rolnicy muszą przestrzegać przepisów dotyczących dobrostanu zwierząt, bezpieczeństwa żywności, dokumentacji i warunków utrzymania hodowli. Podlegają też kontrolom Inspekcji Weterynaryjnej.

Gdy jednak w nocy lub w święto dochodzi do nagłego zachorowania, państwo nie zapewnia im systemu podobnego do nocnej opieki medycznej dla ludzi albo dyżurujących aptek.

To szczególnie ważne w rozległych, wiejskich gminach, gdzie dojazd pomiędzy gospodarstwami a najbliższą czynną lecznicą może zajmować dużo czasu.

Odpowiedź Jacka Czerniaka potwierdza więc skalę problemu, ale na razie nie przynosi konkretnego rozwiązania. Ministerstwo analizuje możliwe zmiany, jednak nie przedstawia projektu przepisów, finansowania ani terminu uruchomienia dyżurów.

Dla hodowców najważniejsza informacja pozostaje niepokojąca: resort oficjalnie przyznaje, że obecny system nie gwarantuje całodobowej pomocy weterynaryjnej na terenach wiejskich.