Podczas tegorocznych obchodów Święta Niepodległości w Szkole Podstawowej nr 2 w Bytowie zwrócono uwagę na niecodzienny element dekoracji. Jeden z rodziców przesłał do naszej redakcji zdjęcie plakatu z wizerunkiem orła, który – jego zdaniem – bardziej przypomina ptaka znanego z amerykańskiej symboliki niż polskiego Orła Białego. Rodzic wskazał również, że grafikę wykorzystano bez korony, która w polskiej heraldyce jest elementem obowiązkowym.

Rodzic twierdzi, że takie przedstawienie orła nie przystoi szkolnym obchodom narodowego święta i poprosił o wyjaśnienie, czy szkoła świadomie sięgnęła po grafikę o „niepolskim” charakterze. Jak podkreślił, jego zdaniem symbolika narodowa powinna być jednoznaczna i zgodna z tradycją.

O komentarz poprosiliśmy dyrektor SP2, Alicję Bartosiewicz, która przyznała, że zgłoszona uwaga mocno ją zaskoczyła.

– Byłam zażenowana, gdy słuchałam tej uwagi – mówi dyrektor. – Jeśli komuś dekoracja skojarzyła się z orłem amerykańskim, to naprawdę nic na to nie poradzę. To nie był orzeł z godła, tylko ogólny symbol ptaka-orła, mającego nawiązać do patriotycznej tematyki apelu.

Dyrektor podkreśla, że celem uroczystości było oddanie hołdu Świętu Niepodległości i zaangażowanie młodzieży, a nie dosłowne odwzorowywanie państwowych symboli.

– Sednem wydarzenia była pamięć o odzyskaniu niepodległości, ogrom pracy nauczycieli i wspaniały występ uczniów – zaznacza. – Szkoda, że rodzic skupił się wyłącznie na detalu graficznym, zamiast dostrzec piękną inicjatywę całej społeczności szkolnej.

Usłyszeliśmy, że wszystkie elementy były wykonane ręcznie, nie były to gotowe plakaty kupione w internecie. Dyrektor potwierdza:

– Panie przygotowują wszystkie dekoracje własnoręcznie. To miał być orzeł jako ptak, symbol siły, a nie oficjalne godło. Wiele osób widzi w tym doszukiwanie się problemu tam, gdzie go nie ma.

Jednocześnie dyrektor przyznała, że dla nauczycieli takie uwagi są trudne.

– Przez takie komentarze podcina się skrzydła osobom, które poświęcają mnóstwo czasu, często po godzinach, aby szkoła wyglądała pięknie. Dekoracje bożonarodzeniowe, okolicznościowe – one naprawdę robią ogromne wrażenie. A jedna uwaga potrafi to przyćmić.

Zgłaszający sprawę rodzic domaga się jednak przejrzystości i wskazuje, że chodzi wyłącznie o zasadność wykorzystania takiego symbolu. Według niego dekoracja powinna być jednoznacznie związana z polską heraldyką, niezależnie od tego, czy apel jest uroczystością państwową, czy szkolną.

Dyrektor Bartosiewicz zaznacza, że rodzic mógł w pierwszej kolejności zwrócić się do szkoły bezpośrednio.

– Mógł do nas przyjść i zapytać. A tak wygląda na to, że zależy mu na dyskusji publicznej, a nie rozmowie – wskazuje.

OPINIA HERALDYKA

Poproszony przez nas heraldyk odniósł się do sprawy, oceniając wizerunek orła i jego zasadność w kontekście Święta Niepodległości.

– W przedstawionej dekoracji użyto wizerunku orła, który stylistycznie odbiega od polskiej tradycji heraldycznej. Nie jest to Orzeł Biały i nie próbuje go naśladować: brakuje charakterystycznej korony, a sam typ głowy wskazuje na ikonografię amerykańską. Z prawnego punktu widzenia nie naruszono zasad używania godła państwowego, bo godło nie zostało wykorzystane. Można jednak mieć wątpliwości, czy taka stylistyka jest odpowiednia podczas obchodów Święta Niepodległości. Uroczystości patriotyczne zazwyczaj korzystają z symboli bliższych polskiej heraldyce, które jednoznacznie kojarzą się z państwowością. W tym sensie wybór grafiki można uznać za nietrafiony, choć nie jest on sprzeczny z prawem.

Taką opinię uzyskaliśmy na forum heraldyków.

Sprawa plakatu z orłem pokazuje, jak duże emocje mogą wzbudzać symbole narodowe – nawet wtedy, gdy autorom dekoracji przyświeca wyłącznie artystyczna intencja i chęć podkreślenia patriotycznego charakteru uroczystości. Szkoła podkreśla, że jej działania miały charakter edukacyjny, a rodzic – że warto dbać o zgodność symboliki z tradycją.

[ZT]21999[/ZT]