Komunikacja miejska w Bytowie może zostać zlikwidowana. Brzmi groźnie, ale w praktyce chodzi nie o koniec Byciobusów, lecz o zmianę ich formalnego statusu. Dzięki temu gmina mogłaby sięgnąć po zewnętrzne pieniądze i rozszerzyć transport publiczny na kolejne miejscowości.

Podczas posiedzenia komisji bytowskim radnym przedstawiono koncepcję rozwoju publicznego transportu zbiorowego. Dokument przygotował Marcin Gromadzki, ekspert w tej dziedzinie i autor wcześniejszych opracowań dotyczących komunikacji w Bytowie.

::event{"type":"vertical","item":"964"}

Na spotkaniu obecni byli m.in. przedstawiciele władz gminy oraz prezes PKS Bytów Zbigniew Piskowski. Już na początku pojawiła się informacja, że plan obejmuje nie tylko miasto, ale również miejscowości, które dziś nie są w pełni objęte bytowską komunikacją.

Chodzi m.in. o Dąbie, Udorpie, Rzepnicę oraz Mądrzechowo.

KOMUNIKACJA MIEJSKA DO LIKWIDACJI, ALE AUTOBUSY ZOSTAJĄ

Najbardziej przewrotna część propozycji dotyczy samej nazwy i formuły prawnej. Obecna komunikacja miejska miałaby zostać formalnie zastąpiona przez gminne przewozy pasażerskie.

– Proponujemy ewentualną likwidację komunikacji miejskiej w Bytowie i zastąpienie jej gminnymi przewozami pasażerskimi, niemającymi formalnie takiego charakteru – mówi Marcin Gromadzki.

Ekspert od razu wyjaśnia, że nie chodzi o ograniczenie przewozów. Wręcz przeciwnie. Zmiana ma otworzyć drogę do finansowania, którego obecnie gmina nie może uzyskać.

– Jeśli się rozszerzamy, to warto pokusić się o możliwość uzyskania dofinansowania zewnętrznego do organizowanych przewozów, a takowe nie przysługuje do komunikacji miejskiej – tłumaczy.

To oznacza, że Byciobusy mogą dalej jeździć, ale pod inną formalną etykietą. Dla pasażera różnica może być niewielka. Dla budżetu gminy – już bardzo duża.

BYTÓW BLISKI IDEAŁU

Gromadzki bardzo dobrze ocenia dotychczasowy system. Przypomina, że Bytowska Komunikacja Miejska działa od 2021 roku i obejmuje obecnie miasto oraz sąsiednie miejscowości, choć część z nich tylko fragmentarycznie.

Formalnie sieć tworzy aż 11 dziennych linii autobusowych, ale w praktyce są to cztery główne linie z wariantami tras. Autobusy kursują bezpłatnie.

– Projekt Byciobusów, który państwo pięć lat temu uruchomiliście, jest czymś, czym można się chwalić. Gratuluję tego bardzo mocno – podkreśla ekspert.

Według przedstawionych danych obecna oferta obejmuje 627 kilometrów w dzień powszedni, 418 kilometrów w sobotę i 184 kilometry w niedzielę.

– Patrząc na podręczniki ekonomiki transportu, które w mieście idealnym mówią, że sobota to 60 procent dnia powszedniego, a niedziela 40 procent, to państwo jesteście niemalże bliscy ideału – ocenia Marcin Gromadzki.

Ekspert zwraca uwagę, że Bytów ma całkiem dobrą ofertę także w weekendy. W wielu miastach komunikacja w niedzielę jest znacznie bardziej ograniczona albo nie działa wcale.

NOWE TRASY I WIĘCEJ KURSÓW

Proponowane zmiany dotyczą przede wszystkim linii 1, 2, 3 i 4. Jedynka i dwójka mają nadal obsługiwać głównie obszar miejski, ale z korektą przebiegu przez Rzepnicę. Linie 3 i 4 zostają mocniej powiązane z obsługą miejscowości poza miastem.

W planie pojawia się również linia wakacyjna nad jezioro Jeleń.

– Proponujemy modyfikacje tras linii 1 i 2, głównie rozkładowe zmiany zapewniające większą rytmiczność oraz trójkę i czwórkę, które mają za zadanie przede wszystkim obsługę miejscowości Udorpie, Mądrzechowo i Dąbie oraz częściowo Rzepnicy – wyjaśnia Gromadzki.

Według koncepcji cała sieć ma wykonywać 94 kursy w dzień powszedni, 50 w sobotę i 17 w niedzielę. Do obsługi potrzebnych jest 5 pojazdów, a w systemie pracy przewidziano łącznie 8 kierowców.

Ekspert sugeruje również, aby przy dalszym rozwoju brać pod uwagę nieco mniejsze autobusy, około 9-metrowe. Są krótsze i węższe od obecnych, co może ułatwić przejazd węższymi ulicami.

– One są przede wszystkim węższe, nie tylko krótsze – zaznacza.

GMINA MOŻE SIĘGNĄĆ PO PIENIĄDZE

Kluczowym argumentem za zmianą formuły jest możliwość skorzystania z Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych. Dofinansowanie nie przysługuje komunikacji miejskiej, ale może przysługiwać gminnym przewozom pasażerskim.

W praktyce oznacza to, że obecna, bezpłatna komunikacja miejska nie daje gminie możliwości odzyskiwania części kosztów w taki sposób, jak przy innych przewozach. Zmiana formuły może to odblokować.

Jest jednak istotny termin. Okres trwałości obecnego projektu kończy się pod koniec czerwca 2028 roku. Dlatego Gromadzki sugeruje, aby gmina przygotowała się wcześniej i spróbowała złożyć wniosek w naborze pod koniec 2026 roku.

– Proponujemy złożyć aplikację w naborze, który byłby w końcówce 2026 roku, wskazać, że w 2027 chcecie państwo jeździć tylko w Sylwestra, a potem już systemowo od 1 lipca 2028 roku – mówi.

BEZ PRZETARGU? EKSPERT WSKAZUJE INNĄ DROGĘ

W opracowaniu przeanalizowano też sposób zlecania przewozów operatorowi. Roczny zakres zaplanowano na około 302,5 tysiąca wozokilometrów. To oznacza, że gmina może rozważyć bezpośrednie zlecenie usługi, bez klasycznego przetargu, jeżeli spełnione zostaną odpowiednie warunki finansowe.

Ekspert przekonuje, że przy małych zamówieniach taka forma daje samorządowi większą elastyczność. W przypadku dużego przetargu łatwiej o sytuację, w której operator nie chce później zmieniać tras, godzin albo liczby kursów.

– Można wybranemu operatorowi zlecić przewozy bezpośrednio, bez żadnego trybu. Jest to w pełni legalne – przekonuje Gromadzki.

Dodaje też, że taki model może pomóc uniknąć kosztownych wymogów związanych z elektromobilnością. Przy klasycznym przetargu pojawia się obowiązek zapewnienia odpowiedniego udziału autobusów na paliwa alternatywne, w tym zeroemisyjnych.

– To niesamowicie zwiększy koszty funkcjonowania. Dlatego jest to argument za tym, żeby zdecydować się na zamówienie operatora w formule małego zamówienia – wyjaśnia.

TABOR GMINY, OPERATOR ZA KIEROWNICĄ

Najbardziej racjonalny kierunek, według przedstawionej koncepcji, to utrzymanie modelu, w którym autobusy są własnością gminy, a operator je dzierżawi i wykonuje przewozy.

Taki system pozwala oddzielić koszty zakupu autobusów od kosztów codziennej eksploatacji. Daje też większą kontrolę nad taborem i sposobem organizacji przewozów.

RADNI PYTAJĄ O PRZYSTANKI I TRASY

W dyskusji radni zwracają uwagę na konkretne rozwiązania w terenie. Jedna z uwag dotyczy braku badań potoków pasażerskich. Ekspert przyznaje, że nie były one przedmiotem zlecenia.

– Rzeczywiście nie ma potoków pasażerskich, dlatego że nie były one przedmiotem zlecenia. Mieliśmy zastanowić się, w jaki sposób, nie burząc rytmu obsługi obecnych tras, uwzględnić obsługę trzech miejscowości – odpowiada.

Radni zwracają również uwagę na możliwość poprowadzenia trasy przez ulice Kazimierza Wielkiego, Jagiełły i Sobieskiego w Rzepnicy. W opracowaniu wskazano wcześniej, że problemem są progi spowalniające i parametry drogi. Podczas posiedzenia pojawia się jednak informacja, że progi zostały już wymienione na wyspowe.

BYCIOBUSY NIE ZNIKNĄ, ALE MOGĄ POJECHAĆ DALEJ

Z przedstawionej koncepcji wynika, że Bytów nie stoi przed likwidacją transportu publicznego, lecz przed decyzją, czy chce go rozwinąć i inaczej opisać w dokumentach. Komunikacja miejska może zniknąć z nazwy, ale autobusy mają zostać na drogach.

Co więcej, mogą dotrzeć tam, gdzie dziś ich brakuje albo gdzie oferta jest niewystarczająca.

W grze są większa liczba kursów, lepsze skomunikowanie Rzepnicy, Dąbia, Udorpia i Mądrzechowa, a także możliwość zdobycia pieniędzy zewnętrznych. Decyzja wymaga jednak dalszych analiz, rozmów i przygotowania gminy do zmian, które mogą wejść w życie po zakończeniu okresu trwałości obecnego projektu.

::news{"type":"see-also","item":"22544"}