Na pierwszy rzut oka chodzi tylko o kilka ławek. Zwykłych, składanych, potrzebnych podczas festynu, spotkania mieszkańców albo uroczystości przed kościołem. W Borzytuchomiu ta pozornie drobna sprawa urasta jednak do symbolu. Pokazuje, jak łatwo wspólne mienie zaczyna być traktowane jak własność jednej organizacji i jak trudno czasem o zwyczajne: „Potrzebujecie? Bierzcie”.

Wszystko zaczyna się od przygotowań do festynu Caritasu w Borzytuchomiu. Organizatorzy potrzebują ławek przechowywanych przez miejscową OSP. Według radnej Lucyny Kosowskiej sprzęt został kupiony z funduszu sołeckiego, a więc za pieniądze mieszkańców.

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

::event{"type":"horizontal","item":"1073"}

Problem w tym, że jego udostępnienie nie okazuje się formalnością.

Zamiast szybkiej zgody pojawia się oczekiwanie, niepewność i konieczność szukania innych rozwiązań.

– My cały tydzień czekaliśmy na decyzję, czy te ławki dostaniemy. Trzeba było dalej szukać albo organizować je gdzie indziej. Nie będziemy przecież prosić i błagać – mówi radna.

Ostatecznie ławki nie są już potrzebne. Pogoda zmusza organizatorów do przeniesienia festynu do szkolnej sali. Problem znika, ale tylko organizacyjnie. Napięcie pozostaje.

„SENIORZY SOBIE, STRAŻACY SOBIE”

Lucyna Kosowska nie zamierza zostawiać sprawy bez komentarza. Podczas sesji Rady Gminy Borzytuchom publicznie mówi o podziałach, które jej zdaniem istnieją między miejscowymi organizacjami.

– Seniorzy sobie, strażacy sobie, a Caritas musi walczyć albo prosić – stwierdza.

Nie chodzi jej wyłącznie o jedną sytuację. Radna wspomina także wcześniejsze przypadki, w których dostęp do wspólnie finansowanego wyposażenia miał być utrudniony. Według niej podobny problem pojawił się, gdy ławki miały zostać ustawione przed kościołem podczas Pierwszej Komunii Świętej.

Kosowska uważa, że część organizacji zaczyna traktować zdobyty sprzęt jak swoją wyłączną własność. Jeżeli ktoś napisał projekt, przekonał mieszkańców do zakupu albo przechowuje wyposażenie, z czasem może pojawić się przekonanie: „To jest nasze”.

– Straż uważa, że to jest jej, seniorzy uważają, że coś jest ich, bo to oni zdobyli pieniądze albo napisali projekt. Tylko że takie rzeczy nie są kupowane dla jednej grupy – podkreśla.

Jej zdaniem taka mentalność szkodzi całej gminie. Zamiast współpracy zaczyna się kupowanie tego samego wyposażenia przez kolejne sołectwa. Każde chce mieć własne stoły, namioty, ławki i krzesła, ponieważ nie ma pewności, czy będzie mogło skorzystać ze sprzętu sąsiadów.

– Nie każde sołectwo musi mieć po 30 stołów. Jedno może kupić namioty, drugie stoły i później można się tym wymieniać. Fundusz sołecki jest ograniczony, a potrzeby są ogromne – przekonuje Lucyna Kosowska.

OSP: CHCIELIŚMY DOSTARCZYĆ ŁAWKI

Jacek Staubach, komendant OSP Borzytuchom, przedstawia wydarzenia inaczej. Kiedy rozmawia z naszą redakcją, nie zna jeszcze wystąpienia radnej. Nie oglądał sesji i dopiero dowiaduje się, że strażacy zostali publicznie skrytykowani.

Zaprzecza jednak, aby OSP ostatecznie odmówiła pomocy.

– Po ustaleniach z panem wójtem chcieliśmy zawieźć ławki. Kontaktowaliśmy się z organizatorami, ale okazało się, że impreza odbędzie się na sali, a nie na zewnątrz, więc ławki nie były już potrzebne – mówi Jacek Staubach.

Komendant zwraca uwagę, że osoba potrzebująca sprzętu może również odebrać go we własnym zakresie.

– Jeżeli ktoś dzwoni i chce ławki, to może je sobie przywieźć – stwierdza.

To zdanie dobrze pokazuje różnicę w rozumieniu współpracy. Dla jednej strony naturalne jest, że organizator sam odbiera sprzęt. Dla drugiej wspólnotowe działanie oznacza nie tylko zgodę na wypożyczenie, ale również pomoc w transporcie i przygotowaniu wydarzenia.

Staubach nie chce rozwijać sprawy bez dokładnego sprawdzenia przebiegu wydarzeń. Zapowiada, że obejrzy sesję i dopiero wtedy szerzej odniesie się do zarzutów. Przy kolejnej próbie kontaktu nie odebrał jednak telefonu.

WÓJT: SPRZĘT MA SŁUŻYĆ WSZYSTKIM

Jarosław Garbicz, wójt gminy Borzytuchom, nie przesądza, kto ma rację. Przyznaje, że nie zna szczegółów rozmów między przedstawicielami Caritasu a strażakami.

– Z tego, co mi przekazano, Caritas zwrócił się z prośbą o wypożyczenie ławek albo stołów. Nie wiem dokładnie, kto z kim rozmawiał i jak te rozmowy przebiegały – zastrzega.

W jednej kwestii zajmuje jednak jednoznaczne stanowisko. Jeżeli sprzęt został kupiony z funduszu sołeckiego, nie może być traktowany jako własność jednej organizacji.

– Takie wyposażenie powinno służyć wszystkim mieszkańcom – podkreśla Jarosław Garbicz.

Wójt zapowiada spotkanie z przedstawicielami organizacji posiadających stoły, ławki, krzesła, namioty i inne wyposażenie. Gmina chce ustalić jasne zasady wypożyczania sprzętu, odpowiedzialności za jego stan, transport oraz zwrot.

Obawa przed zniszczeniem nie jest całkowicie bezpodstawna. Stoły i ławki mogą ucierpieć w transporcie, giną drobne elementy, pojawiają się zarysowania i uszkodzenia. Problem zaczyna się jednak wtedy, gdy strach przed zniszczeniem odbiera sprzętowi jego podstawową funkcję.

Jeżeli ławki mają być wiecznie chronione przed używaniem, przestają służyć mieszkańcom. Stają się eksponatem.

DRUGI FRONT: FESTYN KONTRA NOC ŚWIĘTOJAŃSKA

Spór o ławki nie jest jedynym problemem poruszonym przez Lucynę Kosowską. Drugim jest kalendarz gminnych imprez.

Sołectwa miały zgłosić planowane wydarzenia do 10 lutego. Chodziło o uniknięcie sytuacji, w której kilka festynów odbywa się w tym samym czasie i konkuruje o tych samych mieszkańców, animatorów oraz zaplecze techniczne.

Mimo to termin festynu w Niedarzynie pokrywa się z Nocą Świętojańską przygotowywaną przez dom kultury. Radna uważa, że wcześniejsze zgłoszenie wydarzenia powinno dawać pierwszeństwo. Dodatkowo organizatorzy muszą z własnych pieniędzy zapewnić animatora.

– Mieliśmy nadzieję, że przy nowym dyrektorze domu kultury problem z animatorem zostanie rozwiązany. Tymczasem musimy zabezpieczyć kilkaset złotych z funduszu sołeckiego na osobę z zewnątrz – mówi podczas sesji.

Dyrektor domu kultury Dariusz Narloch odpiera ten zarzut. Twierdzi, że radna nie skontaktowała się z nim w sprawie pomocy.

– Nawet do mnie nie zadzwoniła i nie powiedziała, że potrzebuje animatorki. Osoba współpracująca z nami mogłaby spokojnie pomóc przy tym wydarzeniu – odpowiada.

Narloch wyjaśnia także, że nie wszystkie imprezy można zaplanować na początku roku. Część wydarzeń zależy od pozyskanych dotacji, projektów i dostępności partnerów.

– Pewnych rzeczy nie da się przewidzieć. Ktoś zdobywa pieniądze na projekt i okazuje się, że pasuje tylko konkretny termin – tłumaczy.

Dyrektor nie widzi w terminowej kolizji poważnego problemu. Całą dyskusję określa jako przesadzoną.

– Uważam, że to trochę bicie piany. Wszystkich wydarzeń nie da się przewidzieć, a dom kultury ma działać dla mieszkańców. Powinniśmy cieszyć się z atrakcyjnego wydarzenia, a nie robić awanturę – mówi Dariusz Narloch.

KAŻDA ZE STRON WIDZI TO INACZEJ

Każda ze stron przedstawia własną wersję wydarzeń.

Radna mówi o tygodniu oczekiwania, braku współpracy i podziałach między organizacjami. Komendant OSP podkreśla, że strażacy byli gotowi dostarczyć ławki, ale festyn został przeniesiony do szkoły. Dyrektor domu kultury uważa, że zarzut o brak animatora jest nietrafiony, ponieważ nikt nie zwrócił się do niego bezpośrednio. Wójt nie wskazuje winnego, ale przypomina, że majątek kupiony za wspólne pieniądze powinien służyć wszystkim.

Nie ma tutaj wielkiego skandalu ani milionów złotych. Nie ma zarzutów karnych, komisji śledczej ani spektakularnych dymisji. Są za to emocje, urażone ambicje, brak telefonu wykonanego we właściwym momencie i przekonanie, że „nasze” niekiedy oznacza „tylko nasze”.

Lucyna Kosowska przekonuje, że jej celem nie jest atakowanie strażaków ani wywoływanie awantury.

– Może ktoś wcześniej nie zdawał sobie sprawy, że trzeba działać wspólnie. Trzeba jednak było powiedzieć o tym głośno, żeby problem ujrzał światło dzienne i został rozwiązany – tłumaczy.

Być może więc ławki są tylko pretekstem. Prawdziwe pytanie brzmi: czy mieszkańcy Borzytuchomia tworzą jedną wspólnotę, czy kilka mniejszych grup, z których każda pilnuje własnego sprzętu, własnych imprez i własnych interesów?

Odpowiedź poznamy nie podczas kolejnej sesji, lecz przy następnym festynie. Wtedy okaże się, czy wystarczy jeden telefon i krótkie: „Nie ma problemu, pomożemy”.

::news{"type":"see-also","item":"25010"}

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}